Odbudowa
Stan sprzed i Przed/Po
Samosiejki w fosie, zawalony most, mury w pęknięciach. Tak wyglądał Zamek Świny, gdy go przejęliśmy.
W 2021 roku Zamek Świny stał się własnością nowo powstałej spółki Zamek Świny Sp. z o.o. Teren wokół warowni porastały samosiejki i zarośla, kamienny most do bramy był zawalony, korony murów kruszały. Tak wyglądał punkt zero. Stąd wystartowała 10-letnia odbudowa, którą dokumentujemy publicznie.
Rok przejęcia
2021
Spółka
Zamek Świny Sp. z o.o.
Horyzont planu
10 lat
Stan startowy
Ruina porośnięta zaroślami
Punkt zero
2021 — rok, w którym zamek dostał drugą szansę
Po II wojnie światowej zamek stał opuszczony przez dziesięciolecia. W latach 90. trafił w prywatne ręce, ale prace ratunkowe nie objęły całej warowni. W 2021 roku przeszedł na własność nowej spółki — i zaczęła się odbudowa prowadzona równolegle z państwowym finansowaniem konserwatorskim.
Geneza spółki
Pasjonat historii i opiekun zabytku połączył siły z doświadczonym rekonstruktorem, właścicielem sąsiedniego Zamku Niesytno. W 2021 roku zawiązali spółkę Zamek Świny Sp. z o.o. i przyjęli horyzont: dziesięć lat na podniesienie warowni.
Priorytety od pierwszego dnia
Wieża mieszkalna Henryka, skrzydło południowe pałacu Saebischa, parter części pałacowej. Trzy fronty robót, od których nie wolno było odstąpić — wszystko inne ułożyło się wokół nich.
Pierwsze cięcia łopatą
Sezon 2021 nie był rokiem dotacji. Był rokiem porządkowania: usunięcia samosiejek, wycinki zarośli, gromadzenia dokumentacji konserwatorskiej i pozwoleń budowlanych. Bez tego nie ruszyłby żaden etap grantowy.
Inwentaryzacja
Stan zamku w momencie przejęcia
Mury stały, ale korony kruszały; wnętrza były dostępne, ale niebezpieczne; most do bramy — zawalony. Każdy element wymagał osobnej decyzji konserwatorskiej, pozwolenia i budżetu.
| Element zamku | Stan w 2021 | Co trzeba było zrobić |
|---|---|---|
| Teren wokół warowni | Samosiejki drzew, gęste zarośla | Wycinka, oczyszczenie |
| Kamienny most do bramy | Zawalony | Pełna rekonstrukcja (2022) |
| Korony murów pałacu | Skruszałe, niestabilne | Przemurowanie, wzmocnienie |
| Baszty alkierzowe (N i S) | Pęknięcia konstrukcyjne | Stabilizacja |
| Klatka schodowa wieży | Zawalony narożnik | Odbudowa od podstaw |
| Wieża mieszkalna | Brak stropów drewnianych przez dziesięciolecia | Odtworzenie 4 stropów (2023-2025) |
| Piwnice zamku dolnego | Zasypane gruzem | Odgruzowanie |
| Bastion północno-zachodni | Zasypany gruzem | Odgruzowanie, schody, strzelnice |
| Pole turniejowe | Zaniedbany teren | Wyrównanie, trawnik (2023) |
| Status formalny | Brak aktualnych pozwoleń | Cały rok 2021 na dokumentację |
Galeria
Tak to wyglądało w 2021 roku
Zdjęcia z pierwszych miesięcy po przejęciu zamku (2021).
Galeria w pełnej rozdzielczości otwiera się w lightboxie. Część zdjęć trafi do porównań „Przed i Po” — sekcja w przygotowaniu.
Galeria porównawcza
Pary „przed i po” — rosnący zbiór
Zestawiamy pary zdjęć „przed i po” — kadry sprzed odbudowy z kadrami po kolejnych sezonach prac konserwatorskich.
V etap, 2023
Klatka schodowa wieży — zawalony narożnik
Stan „przed”: ruina, brak sklepień. Stan „po”: odtworzone mury i sklepienia. Prace w ramach V etapu konserwatorskiego, 2023.
Sezon 2022
Most kamienny przed bramą
Stan „przed”: zawalony. Stan „po”: wyremontowany. Prace zrealizowane w sezonie 2022.
VI etap, 2024
Bastion północno-zachodni — wnętrze
Stan „przed”: zasypany gruzem. Stan „po”: odgruzowane, biegi schodowe odtworzone. Prace w ramach VI etapu konserwatorskiego, 2024.
VI etap, 2024 · otwarcie 06.06.2025
Taras na ostatniej kondygnacji wieży
Stan „przed”: brak nawierzchni. Stan „po”: taras otwarty 6 czerwca 2025. Prace w ramach VI etapu konserwatorskiego, 2024.
Dziennik odbudowy
Prace nadal trwają
Prace wciąż trwają — zamek etap po etapie wraca do dawnej świetności. Każda dotacja z MKiDN, Sejmiku Województwa Dolnośląskiego i DWKZ to publiczne pieniądze, dlatego efekty dokumentujemy jawnie: z datami, kwotami i zdjęciami. To nie cyfry w sprawozdaniu — to odbudowane schody, stropy, sklepienia i taras na wieży.